فرجش را بخواهد . « 1 » مادر پيشواى دوازدهم نرجس خاتون ، « 2 » دختر يشوعا ، پسر قيصر ، امپراتور روم ، و مادرش از اولاد شمعون ، وصى حضرت عيسى است . وى از چنان منزلتى برخوردار بود كه حكيمه ، عمّهء امام عسكرى عليه السلام - كه خود از بانوان بزرگ خاندان امامت به شمار مىرود - او را سرور خود و خانواده‌اش خطاب مىكرد و خويش را خدمتگزار او مىدانست . « 3 » اين بانوى گرامى گر چه در كشور روم و در كاخ سلطنتى امپراتور مىزيست و پيش از آشنايى با « بيت امامت » ، كيش مسيحى داشت ، ليكن دست تقدير و مشيّت الهى ، او را به خانواده امامت منتقل ساخت تا آخرين شكوفه ولايت و امامت از دامن او برويد . « 4 » نطفهء يكتا ذخيره الهى به مشيّت پروردگار در رحم نرجس تكوّن يافت ؛ امّا مراحل رشد جنينى آن بر خلاف روند طبيعى بگونه‌اى بود كه هيچ اثرى از باردارى در مادرش نمودار نبود . بدين جهت حتّى نزديك‌ترين افراد خانواده مانند حكيمه از موضوع باردارى نرجس خبر نداشتند تا لحظهء ولادت كه امام عسكرى عليه السلام او را آگاه ساخت ، و او كمك كرد تا حضرت مهدى ( عج ) متولد شد . « 5 » شمايل و صورت و سيرت حضرت در روايات به دو گونه بيان شده است . در بعضى روايات ، حضرت مهدى ( عج ) بطور كلّى در صورت و سيرت ، شبيه پيامبر صلى الله عليه و آله معرفى

--> ( 1 ) - الزام الناصب ، ج 1 ، ص 271 . ( 2 ) - در روايتى نام اصلى او « مليكه » ذكر شده است ( اعيان الشيعه ، ج 2 ، ص 144 ) . ( 3 ) - بحارالانوار ، ج 51 ، ص 12 . ( 4 ) - خلاصه داستان بدين‌گونه بود كه نرجس خاتون پس از خوابى كه ديد ، همراه تعدادى از زنان براى پرستارى و كمك‌هاى درمانى در جريان لشكركشى امپراتور روم عليه مسلمانان ، شركت كرد . سپاه روم با سپاه اسلام درگير شدند و از آنان شكست سختى خوردند . عده زيادى از آنان ، از جمله زنان پرستار ، اسير مسلمانان گشته به بغداد برده شدند . امام هادى عليه السلام كسى را فرستاد تا آن كنيز را با مشخصاتى كه داده بود ، از مالكش بخرد . حضرت خواهرش حكيمه را فراخواند و ضمن معرفى نرجس از او خواست تا واجبات و مستحبات الهى را به وى بياموزد ، كه او همسر ابومحمد و مادر قائم خواهد شد . ( براى آگاهى از تفصيل خواب نرجس خاتون رجوع كنيد به كمال‌الدين و تمام النعمة ، ج 2 ، صص 417 - 423 و براى آگاهى از جريان جنگهاى ميان روم و مسلمانان رجوع كنيد به تاريخ العرب والرّوم ، ص 225 و كامل ابن اثير ، ج 7 ، ص 121 . ) ( 5 ) - براى آگاهى از تفصيل جريان ولادت ، رجوع كنيد به كمال‌الدين و تمام النعمة ، ج 2 ، ص 424 ؛ منتخب‌الاثر ، صص 321 - 333 .